Photo by roel1943

Het lijkt erop dat de PvdA zo eindelijk voor hoger onderwijs kiest, laat het Interstedelijk Overleg Studenten weten. “Er ligt de motie Hamer om Nederland naar de top 5 van de wereld te brengen. Voormalig onderwijsminister Plasterk wil de Kamer in en nog liever weer minister van onderwijs worden. Daarnaast wordt de nieuwe partijleider nu iemand die afgestudeerd is op onderwijsrecht,” aldus het ISO.

Voorzitter van het ISO, Henno van Horssen: “Een partij die in verkiezingstijd zo uitdrukkelijk kiest voor hoger onderwijs, daarvan verwacht het ISO ook op de lange termijn duidelijke keuzes voor toegankelijk en kwalitatief hoger onderwijs. Het ISO zal de PvdA aanspreken op de keuzes om het hoger onderwijs in Nederland sterk te verbeteren, want studenten eisen een échte kwaliteitsimpuls.”

Plasterk heeft echter al aangegeven terug te willen keren als minister op OCW. Of de lijn Plasterk gaat veranderen door de komst van Cohen moet nog blijken.

Photo by roel1943

Bezuinigingen
De grootste klap liep Plasterk op in het kader van de bezuinigingen. Ambtelijke werkgroepen moesten op zoek naar een bezuiniging van zo’n 20% op het OCW-budget. Dit tot ongenoegen van studenten en de HBO-Raad en de VSNU, die juist riepen om investeringen.

Plasterk liet eerder in een interview met de VPRO weten nooit van plan te zijn geweest te bezuinigen op onderwijs. Met de motie-Hamer, waarin het streven wordt gesteld bij de internationale top van kennislanden te horen, hoopte hij de bezuinigingen van zich af te kunnen slaan. “Ik heb bewust niet naar buiten geroepen: niemand komt aan het onderwijs. Dan daag je mensen uit. Maar ik was de enige minister met zo’n Kamerbrede motie in z’n binnenzak. Ik dacht, ik speel die kaart op het goede moment uit, en niet in de publiciteit,” aldus Plasterk.

PvdA en CDA
De PvdA heeft eerder al aangegeven niet te willen bezuinigen op onderwijs. Een lijn die clasht met die van het CDA. Plasterk heeft echter aangegeven niet op voorhand een nieuwe coalitie met het CDA van de hand te doen, nu het vertrek uit Uruzgan alsnog doorgaat.

Balkenende heeft verklaard binnenkort in overleg met de Eerste en de Tweede kamer te bepalen welke onderwerpen controversieel worden verklaard, waardoor het demissionaire kabinet er niet over zal beslissen. De verkiezingen zijn 9 juni 2010.

De Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) liet in een brief aan gemeenten weten dat de betrokken student zijn verzoek intrekt op het moment dat de gemeente aangeeft dat er kosten in rekening worden gebracht voor de aanvraag.

De partijen vinden dat de WOB er juist is om burgers toegang tot informatie te geven en dat de houding van de VNG dan ook onjuist is. “Deelt u de mening dat het niet tot de taken van de VNG behoort burgers te frustreren in hun zoektocht naar informatie?”, wil de PvdD van minister Plasterk weten.

De student in kwestie heeft ondertussen een ander afstudeeronderwerp moeten kiezen.

Photo by roel1943

De goede positie van Nederland is mede te danken aan het vroegtijdig doorvoeren van beleidsmatige wijzigingen.
Wel is zichtbaar dat andere landen hun achterstand aan het inhalen zijn of dat al hebben gedaan. Sommige landen hebben daarbij een voorbeeld genomen aan Nederland. Volgens minister Plasterk ondervinden we “de wet van de remmende voorsprong” en moeten we dan ook goed kijken naar ontwikkelingen in het buitenland.

De regeringspartijen doen geen enkele toezegging tot de ambtelijke werkgroepen die zich buigen over de aankomende bezuinigingen met en advies komen. Dit wordt in april verwacht. VVD pleit voor de afschaffing van de basisbeurs ten faveure van een sociaal leenstelsel. GroenLinks wil een studieloon in plaats van de basisbeurs. De SP kreeg het zwaar te verduren omdat de partij pal staat vóór de basisbeurs.

Alhoewel PvdA en CDA willen wachten op het advies van de ambtelijke commissies, hebben enkele partijprominenten zich al uitgesproken voor de afschaffing van de basisbeurs. Wouter Bos liet afgelopen september al weten het omzetten van de basisbeurs in een lening een ‘interessante optie’ te vinden. VVD’er Mark Rutte liet op een bijeenkomst op de Stenden Hogeschool in Leeuwarden doorschemeren dat de PvdA en de VVD qua opvatting over de basisbeurs dicht bij elkaar liggen. Hamer heeft op een partijbijeenkomst juist laten weten een ’status aparte’ te willen voor onderwijs in de bezuinigingen.

Na de protesten en bezettingen afgelopen week tegen bezuinigingen in onderwijs lijkt er in Den Haag weinig veranderd te zijn. Het kabinet wacht af, de oppositiepartijen blijven bij de al ingenomen standpunten.

Intake- en welkomstgesprekken vormen een cruciale voorwaarde voor studiesucces. Uit onderzoek blijkt dat volgens een overgrote meerderheid van de uitvallers betere voorlichting vooraf (78 procent) en een betere introductie (72 procent) had kunnen voorkomen dat zij hun studie staakten. Studenten die wel zo’n gesprek hebben gehad vallen minder vaak uit, blijkt ook uit de cijfers.

Minister Plasterk laat weten dat bij zeven extra hoger onderwijsinstellingen een pilot studiekeuzegesprekken zal worden gestart. “Uiteindelijk willen we dat iedereen alles uit zichzelf haalt, dat is belangrijk voor mensen zelf, en ook voor de toekomst van het land, want iedereen telt mee”. De instellingen zijn de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Maastricht, de Universiteit Utrecht, de Open Universiteit Nederland, Stenden Hogeschool, Windesheim en de Erasmus Universiteit Rotterdam.

De studiekeuzegesprekken maken deel uit van een groter pakket van maatregelen om het studiesucces in het hoger onderwijs te vergroten. Plasterk investeert hier tot en met 2011 ruim 217 miljoen in. Dit geld is bedoeld om de uitval terug te dringen, docenten bij te scholen, excellentie te stimuleren en het studierendement van allochtonen te vergroten.

De website Scienceguide heeft laten weten dat staatssecretaris van financiën Jan Kees de Jager (CDA) tijdens een werkbezoek aan Stenden Hogeschool Leeuwarden meedeelde dat de afschaffing van de basisbeurs  “geen beleidsvoornemen is.” De VVD heeft inmiddels kamervragen gesteld over de uitspraken van De Jager. De oppositiepartij wil weten of het hier een kabinetsstandpunt betreft.

De Jager opperde verder dat het afschaffen van de masterbekostiging een beter alternatief zou zijn. Studenten die een master willen volgen moeten dan een kostenddekkend collegegeld betalen. “Dat is een van de slechtste dingen die je kunt doen,” zegt voorzitter Sijbolt Noorda van universiteitenkoepel VSNU in de Volkskrant. “Studenten moeten dan 6 tot 10.000 euro per jaar gaan betalen voor hun studie. Dat is de doodsteek.”

Noorda had zich eerder wel uitgesproken voor het omzetten van de studiebeurs naar een sociaal leenstelsel, mits het bespaarde geld dan in onderwijskwaliteit wordt gestoken.

De actievoerders roepen alle studenten op om zich bij de actie aan te sluiten. De demonstratie begint om 13.00 op het ‘Tinbergen Plaza’ op de campus van de universiteit, van daaruit zal naar het bestuursgebouw worden gelopen, waar onder meer de minister en een lid van het College van Bestuur de demonstranten zullen toespreken.

In Utrecht is onderhandeld tussen de bezetters en het College van Bestuur van de UU. In het Ublad, dat inzet is van de bezetting, heeft collegevoorzitter Van Rooy aangekondigd “in de loop van de middag” met een verklaring te komen.

Minister Plasterk heeft intussen in de Telegraaf gereageerd op de acties; hij noemt het “goed dat studenten aandacht vragen voor onderwijs” maar geeft geen inhoudelijk commentaar op de onderwijsbegroting, die door een commissie van ambtenaren wordt doorgelicht.

Te rooskleurig beeld
“Studenten blijken niet goed op de hoogte te zijn van de studieleenvoorwaarden van DUO. Slechts 45 procent van de respondenten wist dat zij ook tijdens hun studie al rente betalen over hun lening bij DUO. Daarnaast heeft een kwart ook geen idee hoeveel rente ze over hun studielening betaalt (in 2009 3,58 procent) en 7 procent zegt zelfs dat je helemaal geen rente betaalt, ” aldus het Nibud.

Op de site van het Nibud kan een proefberekening gemaakt worden van de leenkosten na het afstuderen. Daar is ook het hele onderzoeksrapport te vinden.

Niet alleen voordelen
Het hebben van een schuld komt ook niet zonder nadelen. Door de verplichte maandelijkse afbetalingen kunnen afgestudeerden een minder hoge hypotheek afsluiten. Het rentepercentage op de studielening is sinds 2007 gestegen, terwijl de gemiddelde spaarbankrente gedaald is. De studiefinanciering op een spaarrekening vastzetten en winst maken op de rente lukt dus ook niet meer.

Politieke spanning
Minister Plasterk riep vorig jaar studenten op “om verantwoord te lenen”. VVD kamerlid Habe Zijlstra vond de waarschuwing van de minister ‘over de top’. Zijn VVD-partijgenoten hebben zich als bewindspersoon op Onderwijs altijd ingespannen om de ‘leenangst’ te bestrijden. Plasterk’s uitspraak is een breuk met het beleid van zijn voorganger Mark Rutte, die als staatssecretaris nog studenten probeerde te genezen van hun ‘leenangst’.

Photo by Ferdi’s World

Tweede studie
Ook het duurder maken van de tweede studie moest het ontgelden. Plasterk wilde dat universiteiten voor het volgen van een tweede studie instellingscollegegeld mochten vragen, wat kan oplopen tot een veelvoud van het wettelijke collegegeld.

Veel Eerste Kamerleden spraken de vrees uit dat dit excellente studenten die een tweede studie willen doen kan ontmoedigen. Als een student zijn eerste opleiding nog niet heeft voltooid  wordt er geen extra collegegeld gevraagd. Men was bang dat dit strategisch uitstelgedrag bij het volgen van een eerste studie tot gevolg zou hebben.

Eerdere afspraken

December 2009 gaf Plasterk richting de studentenorganisaties reeds aan te verwachten dat de universiteiten en hogescholen zich zouden houden aan het in 2007 gesloten bekostigingsakkoord. Hierin staat dat wanneer een student een getuigschrift heeft behaald, maar nog bezig is met een tweede studie, het recht op wettelijk collegegeld van toepassing blijft. De vraag is hoe hard deze afspraken uit 2007 nog zijn. “De studentenorganisaties is gevraagd aan de bel te trekken” als de afspraken geschonden worden, meldt de minister in een brief aan de Tweede Kamer.

Minister Plasterk heeft al aangekondigd om voor de komende drie jaar een subsidieregeling te hanteren voor de financiering van tweede studies. Op deze manier moest een betaalbare tweede studie, begonnen tijdens de eerste studie, worden gegarandeerd.

De Eerste Kamer zal op 2 februari 2010 stemmen over het pakket aan wijzigingen.

Het was oorspronkelijk de bedoeling dat studenten vanaf 1 januari met de OV-chipkaart zouden reizen. Later is deze deadline verplaatst naar 1 februari. Beide deadlines zijn niet gehaald door problemen met elektronisch activeren van het reisrecht.

Over het loslaten van de tweede deadline schrijft Plasterk:  “Aangezien dit de tweede keer is dat de techniek  van de OV-bedrijven onverwachts en ernstig heeft gefaald, wil ik nu volledige zekerheid dat alles goed werkt.” Tot die tijd moet het tijdelijke reisrecht wat voor gebruik in 2009 op de kaart was gezet bruikbaar blijven.

Voordat alleen het reisrecht van 2010 gaat gelden moeten alle studenten de kans hebben gehad dit reisrecht op hun kaart te laden. Omdat er zoveel onverwachte problemen waren met de chipkaart stelt Plasterk geen nieuwe deadline, maar wil de minister van ‘dag tot dag’ kijken wanneer het reisrecht 2010 op de Studenten OV-chipkaart als enig geldig vervoersbewijs gaat gelden.

Volgens Plasterk is er inmiddels geen achterstand meer met betrekking tot de vertrekking van de OV-chipkaarten aan studenten.

Storing en ergernissen
Nog maar één derde van de studenten heeft de OV-Chipkaart correct opgehaald. Van de 1.200 ophaal punten worden er maar 100 intensief gebruikt. De andere ophaalpunten zijn defect of staan op een plek waar ze niet gevonden worden. Ophalen tijdens de spits en tijdens kantooruren mislukt vaak. Het netwerk is dan overbelast. Studenten moeten het dan later nog een keer proberen. Door alle extra pogingen blijft het netwerk overbelast en gaan de automaten ook sneller defect.

Plasterk wil studenten niet duperen
De studentenorganisaties LSVb en ISO drongen donderdag al aan op uitstel. Het grote aantal storingen heeft de minister overtuigd de deadline uit te stellen. ”Studenten mogen niet de dupe worden van technische problemen bij de vervoerder”, aldus Plasterk.

Strippenkaart
In Amsterdam wordt de strippenkaart wel per 1 april wel volledig afgeschaft. Hierdoor is het ook niet meer mogelijk om met de oude OV-jaarkaart te reizen. In de Amsterdamse metro is de OV-Chipkaart al verplicht. Staatssecretaris Tineke Huizinga heeft echter nog niet met dit plan ingestemd.

De EUPE kwam eerder in opspraak omdat de directeur van de instelling werd opgepakt op verdenking van mensensmokkel en het witwassen van geld. Minister Plasterk laat weten dat deze beslissing los staat van het strafrechtelijk onderzoek dat het Openbaar Ministerie naar EUPE gestart is op verdenking van deze strafbare feiten.

In zijn nieuwjaarstoespraak wijst Terpstra er op dat de hogescholen de handschoen hebben opgepakt. In augustus 2009 hebben de hogescholen in hun kennisinvesteringsplan ‘Kwaliteit als Opdracht’ afgesproken dat zij zullen zorgen voor meer differentiatie, intensievere begeleiding, hogere kwaliteit en meer samenwerking met het werkveld. Dit sluit naadloos aan bij de Kameruitspraak om Nederland naar de mondiale top-5 van kenniseconomieën te brengen.

Deze ambitie moet worden gerealiseerd terwijl ambtelijke werkgroepen nadenken over 20% bezuinigingen. Volgens Terpstra is dit een slechts een deel van politieke realiteit. “De politiek wil immers twee dingen: ombuigingen en tegelijkertijd behoren tot de top 5 van de kenniseconomieën. Dat kan alleen indien er naast ombuigingen wordt geïnvesteerd waarbij het uiteindelijk voor het hoger onderwijs beschikbare budget hoger is dan nu het geval is. Dit moet de kern van de politieke discussie over het hoger onderwijs in 2010 zijn.”

De hogescholen zullen begin 2010 in het verlengde van hun ambities uit ‘Kwaliteit als Opdracht’ een investeringsplan 2015 presenteren met daarin voorstellen voor nieuwe meerjarige investeringen in het hbo. Dit plan wordt door een aantal externe onderzoekers doorgerekend op het individueel, het maatschappelijk en het economisch rendement. “We moeten er met elkaar voor zorgen dat Nederland koploper wordt van het ondernemende Europa van kennis en innovatie. Door zelf met een uitgewerkt en doorgerekend voorstel te komen hoe we Nederland slimmer en welvarender kunnen maken, willen wij meedenken met de samenleving en het kabinet”, aldus Doekle Terpstra tot slot.

2009 is een turbulent jaar geweest voor het hoger onderwijs. Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

Wikiwijs is primair van, voor en door docenten.Iedere docent kan via Wikiwijs zijn creativiteit en didactische vaardigheden inzetten door zelf of samen met anderen origineel materiaal te ontwikkelen dan wel bestaand open materiaal door te ontwikkelen of aan te vullen. Iedereen kan erbij, dus ook leerlingen, studenten en andere geïnteresseerden. Volgens het wiki-principe van ‘wisdom of crowds’ wordt het leermateriaal aangevuld, verbeterd en gewaardeerd.

Het Wikiwijs gaat nu de proeffase in; een periode waarin wikiwijs.nl met docenten en het onderwijsveld verder wordt ontwikkeld en verbeterd. Op dit moment is al veel leermateriaal van docenten en scholen uit het primair, voortgezet en middelbaar onderwijs digitaal en kosteloos beschikbaar via Wikiwijs. Voor het voortgezet onderwijs wordt al nauw samengewerkt met de VO-raad. In september 2010 gaat de volgende release van Wikiwijs in de lucht.

Wikiwijs is in opdracht van minister Plasterk ontwikkeld door de Open Universiteit en Kennisnet.

De rechtszaak is aangespannen door de actiegroep Iraanse studenten, en een student, een promovendus en een hoogleraar, alle drie Iraanse Nederlanders. De aanklagers vinden de regeling discriminerend en in strijd met de grondwet. De sanctieregeling is gebaseerd op een resolutie van de VN-Veiligheidsraad die stelt dat staten de verspreiding van nucleaire kennis tegen moeten gaan. De resolutie stelt niet expliciet dat dat betekent dat bepaalde opleidingen of locaties op slot moeten voor Iraniërs. Geen enkel ander Europees land heeft zo’n verstrekkende regeling geïmplementeerd in het onderwijs en onderzoek. Overigens kan voor de opleidingen kan door ontheffing worden aangevraagd, voor de locaties niet.

Rechtssocioloog Ashley Terlouw was als expert aanwezig bij de rechtszaak. In een onderzoek naar onder andere de effectiviteit van de sanctieregeling oordeelde Terlouw dat het verbod niet bij zal dragen aan het voorkomen van verspreiding van nucleaire informatie naar Iran. De uitspraak volgt in februari 2010.

In 2007 sloten ministerie, hogescholen en universiteiten een convenant over de kosten van de tweede studie: studenten die al begonnen zijn, mogen hun master tegen wettelijk collegegeld afmaken. Houdt een instelling zich daar niet aan, dan belooft Plasterk subsidie voor (sommige) gedupeerde studenten. De subsidieregeling moet in ieder geval de komende drie jaar gelden. Hoe de regeling er precies uit gaat zien is niet bekend.

Plasterk deed zijn beloften in de Studentenkamer, een regelmatige overlegsessie tussen zijn ministerie en studentenvertegenwoordigers.