Photo by gadgetdude

D66-Kamerlid Wassila Hachchi “Vroeger had je bij Defensie een baan voor het leven, maar dat is niet meer zo. Het is nu meer dan ooit belangrijk om de opleidingen van Defensie beter en civiel erkend aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt, omdat er door de bezuinigingen van dit kabinet duizenden mensen vanuit Defensie de arbeidsmarkt op stromen.”

Een Kamermeerderheid steunde de motie.

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

Photo by cocoinzenl

D66 heeft gisteren vragen gestuurd aan staatssecretaris Van Bijsterveldt over de mogelijke diploma­fraude op de Hanze. Ex-burgemeester van Maastricht Gerd Leers onderzoekt het geval-InHolland.

De Hange­hogeschool heeft nog niet gereageerd op de aantijgingen.

Van de partijen die kans maken om te regeren waren de PVV en het CDA voor het behouden van de basisbeurs. Daarnaast wilde het CDA het collegegeld verhogen voor studenten die langer over hun studie doen. De VVD zal hier dus enigszins op tegenstand stuitten als het gaat om studiefinanciering. Maar aangezien Wilders de basisbeurs niet als breekpunt heeft geformuleerd en hij zelfs al begint te tornen aan het voormalige breekpunt van de AOW-leeftijd en het CDA behoorlijk is afgestraft door de kiezer, zal deze coalitie waarschijnlijk wel kiezen voor een sociaal leenstelsel.

De PvdA, D66 en GroenLinks waren al voor een sociaal leenstelsel. Het grote verschil met de VVD is dat de andere partijen voor behoud van de aanvullende beurs zijn en de VVD van de gehele studiefinanciering een lening wil maken. Dat er een sociaal leenstelsel komt lijkt onvermijdelijk. De vraag is eerder hoe het leenstelsel er precies uit gaat zien.

Leenstelsel en studietax

PvdA en D66 zijn voor het schrappen van de basisbeurs. Bij de PvdA is onduidelijk of het geld dat hiermee wordt bespaard terugstroomt naar het hoger onderwijs. Cohen stelde dat dit niet automatisch het geval was, bij de studentendemonstratie op 21 mei stelde Dijstelbloem van wel en later nam Hamer dat weer terug.

D66: mondjesmaat invoeren
D66 lijkt een beetje koudwatervrees te hebben met de afschaffing van de basisbeurs. Waar de partij eerst liet weten voor behoud van de basisbeurs te zijn, heeft ze zich later toch voor een sociaal leenstelsel uitgesproken. Maar dit wil de partij mondjesmaat invoeren, bijvoorbeeld eerst voor masterstudenten en later pas ook voor bachelorstudenten. D66 heeft de afschaffing dan ook nog niet laten meerekenen bij de doorrekening van het CPB. De jongerenafdeling van D66 is overigens een stuk stelliger. ‘Liever goed onderwijs dan stufi’ is hun slogan.

VVD: studeren is investeren
De VVD is het meest uitgesproken voor een sociaal leenstelsel. De partij wil de hele studiefinanciering (dus niet alleen de basisbeurs maar ook de aanvullende beurs) omzetten in een lening. Volgens de liberale partij draagt de overheid al genoeg bij aan onderwijs door het bekostigen van onderwijs waardoor het wettelijke collegegeld (zo’n 1600 euro) onder de kostprijs ligt. Daarnaast moet studeren gezien worden als een investering in jezelf die zich later zal terugverdienen. Wel wil de VVD dat het bespaarde bedrag terugstroomt naar het hoger onderwijs.

Bij alle partijen geldt dat de lening inclusief rente naar inkomen wordt terugbetaald.

GroenLinks: lenen zonder leenangst
GroenLinks is voor een variant van het sociaal leenstelsel waarbij studenten via de belasting terugbetalen. Omdat studenten geen extra schuld opbouwen, wordt leenangst voorkomen en blijft de toegankelijkheid van het hoger onderwijs volgens GroenLinks in tact. Daarnaast wil de partij de aanvullende beurs voor studenten met ouders met een lager inkomen verhogen.

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

Met de actie bij de LSVb demonstreren de Jonge Democraten voor het invoeren van een sociaal leenstelsel. Het geld wat daarmee vrijkomt moet direct worden geïnvesteerd in hoger onderwijs. Liever goed onderwijs dan stufi is de conclusie van de Jonge Democraten.

GroenLinks wil wel de aanvullende beurs verhogen en het maandbedrag dat terugbetaald moet worden verlagen. Met de hogere beurs en intensivering van het hoger onderwijs, wordt  300 miljoen euro geïnvesteerd. Afgestudeerden met een gemiddeld inkomen moeten dan ongeveer 65 euro in de maand academici-belasting overmaken. Net zoals de huidige terugbetaalregeling wordt de rest na 25 jaar betalen kwijtgescholden. Nu gaat het terugbetalen van een studieschuld nog via DUO. Dit terwijl de belastingdienst toch al gegevens van inkomens heeft.

GroenLinks pleit daarnaast voor een hogere aanvullende beurs. Hiermee laten ze de lijn in hun verkiezingsprogramma los, waarbij de inzet was dat studenten onafhankelijk van hun ouders kunnen studeren. De hoogte van de aanvullende beurs wordt wel bepaald door het inkomen van de ouders. En een lage aanvullende beurs betekent dat verwacht wordt dat ouders bijspringen of dat er extra geleend moet worden.

Collegegeld omhoog of algemeen bezuinigen
D66 maakt ook van de basisbeurs een lening, maar is tegen het duurder maken van de tweede studie. Bij D66 gaat wel het collegegeld in de bachelor en de masterfase omhoog.

De PvdA en de VVD houden vast aan de duurdere tweede studie en gaan voor de volledige lening. De PvdA wil de bezuinigingen in de studiefinanciering wel weer terug stoppen in het onderwijs. Dit is echter niet noodzakelijk het hoger onderwijs. Zo betalen studenten in het hoger onderwijs de investeringen in het basis- en middelbaar onderwijs. De VVD was als eerste partij voor een sociaal leenstelsel. De partij wil het bespaarde geld wél in hoger onderwijs steken.

Hoeders van de basisbeurs bezuinigen ook
Het CDA is tegen het afschaffen van de basisbeurs, en ook tegen de duurdere tweede studie. Het collegegeld gaat wel omhoog en de OV-studentenkaart wordt ‘versoberd’, waardoor 400 miljoen euro per jaar bezuinigd wordt. De ChristenUnie wil alleen het collegegeld voor vertraagde masterstudenten verhogen en investeert nog voor 100 miljoen euro op het hoger onderwijs. De PVV verandert niets aan het huidige systeem maar bezuinigt wel 100 miljoen euro op onderwijs. Zij besparen met name door minder geld te besteden aan de opleiding van studenten uit het buitenland.

De Partij van de Dieren en TON hebben het verkiezingsprogramma niet door het CPB laten doorrekenen. Verdonk heeft eerder al bekend gemaakt te willen investeren in het onderwijs, en een half miljard euro op onderwijs te willen bezuinigen.

SP verandert niets
Hierdoor is de SP de enige partij die niets aan de studiefinanciering verandert, niet bezuinigt op hoger onderwijs maar ook niet investeert.

ROOD-voorzitter Leon Botter: “D66, PvdA, VVD en GroenLinks willen allemaal de studiefinanciering afschaffen. Met deze actie willen we duidelijk maken dat studenten op 9 juni de keuze hebben: of ze laten zich beroven van hun stufi, of ze stemmen SP.”

De eventuele afschaffing van de basisbeurs is een heet hangijzer in de verkiezingen. De SP is voor behoud van de basisbeurs, maar dit is volgens andere partijen niet haalbaar. GroenLinks wil daarom een studietaks invoeren. De VVD, PvdA en D66 zijn voor een sociaal leenstelsel. Dat alleen de SP voor het behouden van de basisbeurs is is niet waar. Ook het CDA, de ChristenUnie en de PVV zijn tegen de afschaffing.

Photo by screenpunk

Dan D66, altijd een populaire partij onder studenten. De sociaal-liberalen waren eerst voor een leenstelsel, toen voor behoud van de basisbeurs en zijn nu opnieuw van mening veranderd. In hun definitieve verkiezingsprogramma, dat deze week online verscheen, lezen we: “D66 wil op termijn de basisbeurs vervangen door een sociaal leenstelsel, onder voorwaarde dat de vrijgekomen gelden worden geïnvesteerd in verbetering van de kwaliteit van het hoger onderwijs;” ongeveer het standpunt van de PvdA. Dit is niet de eerste draai van “de onderwijspartij” op het gebied van onderwijs en onderzoek: afgelopen jaar veranderde de partij ook al van mening over beurspromovendi.

D66 blijft wel bij haar standpunt dat de tweede studie niet duurder moet worden. Vorig jaar diende de partij in de Tweede Kamer al een amendement in op de nieuwe Wet Hoger onderwijs, met dezelfde strekking.

D66 en de SP willen weten wat een eventuele afschaffing van de basisbeurs zou betekenen voor de toegankelijkheid van onderwijs. Volgens Boris Van der Ham is het onderzoek dat over toegankelijkheid bestaat verouderd, en is er in het buitenland veel ervaring met verschillende modellen van studiefinanciering waar naar gekeken moet worden. De VVD zit niet te wachten op een extra onderzoek en blijft bij haar standpunt. Mark Harbers van de VVD: “Maak die ruil tussen sociaal leenstelsel en investeren in hoger onderwijs. Wij wachten even op nieuwe tijden na 9 juni. Ik denk dat de keuze uiteindelijk gemaakt wordt in de verkiezingen.”

Staatssecretaris Van Bijsterveldt liet weten geen onderzoek op onderzoek te willen stapelen. Volgens haar moet het onderzoek dat gedaan wordt door de ambtelijke commissies die kijken naar mogelijkheden voor bezuinigheden in het hoger onderwijs voldoende zijn. Deze commissies moeten dan ook kijken naar de verschillende opties van studiefinanciering.

D66 liet onlangs via haar website weten de basisbeurs te willen behouden. Nu laat de partij weten dat de basisbeurs afschaffen bespreekbaar is, mits het bespaarde bedrag wél in onderwijs wordt gestoken. Dit was eerder ook al de voorwaarde voor de VVD, in het pleidooi voor een sociaal leenstelsel.

De PvdA heeft zich nog niet helemaal los kunnen weken van het pluche. Er komt geen harde uitspraak over het al dan niet afschaffen van de basisbeurs, als de toegankelijkheid van onderwijs maar niet in het geding komt.

De afschaffing van de basisbeurs lijkt voor een grote meerderheid goed bespreekbaar, mits het geld besteed wordt aan onderwijs.

Photo by mooste

SP Tweede Kamerlid en woordvoerder over het hoger onderwijs noemt Jasper van Dijk ziet het als een verkiezingsstunt “Op de website van D66 wordt beweerd dat men de basisbeurs overeind wil houden. Dat is gek, want vorig jaar beweerde Pechtold nog dat deze wel kon worden afgeschaft”, schrijft Van Dijk op zijn weblog.

De PvdA gaf voor de val van het kabinet al aan niet te willen bezuinigen op onderwijs. Dit betekent echter niet dat de basisbeurs intact blijft. Bos noemde de basisbeurs op een partijbijeenkomst in Groningen een ‘perverse vorm van solidariteit’ waar de bakker betaalt voor de opleiding van een advocaat. Als de basisbeurs wordt afgeschaft zou het bespaarde bedrag in kwaliteit van onderwijs moeten worden gestoken.

Dit lijkt op de lijn van de VVD, die de basisbeurs wil vervangen voor een sociaal leenstelsel en zo extra wil investeren in onderwijs. GroenLinks ziet het meest in een studietaks, waarbij na de studie door een laag percentage extra inkomstenbelasting terugbetaald wordt. Het CDA heeft nog geen concrete voorkeur uitgesproken. De toekomst van het studiefinanciering lijkt nu al een heet hangijzer te worden voor de landelijke verkiezingen.

PvdA breekt belofte
Fractieleider Mariëtte Hamer beweerde maandagavond op een verkiezingsbijeenkomst in Groningen nog het omgekeerde. Zij claimt een “status aparte” voor onderwijs, waarbij er ook niet bezuinigd mag worden. De opbrengst van eventuele winst door efficiënter te werk te gaan in het onderwijs moet weer terugvloeien naar het onderwijs zelf, vindt de PvdA. De ChristenUnie heeft al laten weten niet blij te zijn met deze uitspraak, omdat het kabinet had afgesproken dat er geen taboe’s zouden zijn bij het vaststellen van de bezuinigingen.

Kabinet zoekt naar bezuinigingen
Het kabinet heeft 19 ambtelijke werkgroepen aangesteld, die op zoek moeten naar bezuinigingen. In april 2010 komt het kabinet met de conclusies van de werkgroepen en een bezuinigingsplan. Op het gebied van onderwijs zijn zowel de werkgroepen “Productiviteit Onderwijs”, “Hoger Onderwijs” en “Innovatie en toegepast onderzoek” actief. Er is geen werkgroep die zich richt op Defensie. Of onderwijs nu ook een uitzonderingspositie krijgt is dus onduidelijk.

Motie Hamer
De motie van GroenLinks en D66 was gericht op het bewerkstelligen van de motie Hamer (PvdA). De PvdA wil deze motie, waarin de Kamer stelt bij de mondiale top vijf van kennislanden te laten horen, dus halen zonder extra te investeren. De motie van GroenLinks en D66 is verworpen.

Minister Plasterk verbaasde zich over het pleidooi van D66. De partij behoorde tot de Kamermeerderheid die dit jaar de lijn steunde dat promovendi als werknemers moeten worden behandeld.

De Rijksuniversiteit Groningen verloor in augustus dit jaar nog een rechtszaak over student-promovendi, ook wel bursalen genoemd, en schortte het aannemen van nieuwe bursalen op. De universiteit gaat overigens wel in beroep tegen de uitspraak.

Sociaal Leenstelsel
Bij de oppositiepartijen zijn VVD en GroenLinks het opvallendst. De VVD pleit voor het invoeren van een sociaal leenstelsel. Halbe Zijlstra (VVD): “Een studie is vooral een investering in jezelf. Een studie levert een rendement op in de toekomst. Het is dan ook niet meer dan terecht dat je een hogere bijdrage van de gebruiker, de student, vraagt?” In een terugbetaaltermijn van 25 jaar kan dan inkomensafhankelijk worden terugbetaald. Wat de VVD betreft kan het sociale leenstelsel in september 2010 worden ingevoerd.

Via de belasting
“Ik heb het gevoel dat ik naar een leenreclame van de DSB zit te kijken.” reageert Tofik Dibi (GroenLinks) op het voorstel van de VVD. In de tegenbegroting van GroenLinks oppert Dibi het idee van de studieloon. Studenten krijgen dan een maandelijks loon waarmee ze in levensonderhoud kunnen voorzien. Later betalen mensen die gestudeerd hebben 1 % extra belasting. Als er ten minste modaal wordt verdiend. Dibi is bang dat armere jongeren door een leenstelsel ontmoedigd worden te gaan studeren.

D66 twijfelt openlijk over een sociaal leenstelsel. De SP en de PVV willen de studiefinanciering behouden.

Photo by roel1943

Toch zijn er commissies ingesteld met de taak 20 % te bezuinigen in het onderwijs. De PvdA is van mening dat door efficiënter te besteden, enerzijds bezuinigd kan worden en anderzijds geïnvesteerd kan worden in onderwijs.  De oppositie heeft er weinig vertrouwen in dat de realisatie van de motie Hamer op deze wijze ooit in zicht komt.

De SP en D’66 willen dat er niet wordt bezuinigd op onderwijs, maar geïnvesteerd. De PVV liet weten tegen de bezuinigingen te zijn, maar kwam niet met extra investeringen in de tegenbegroting. De VVD noemt het bezuinigingsbeleid kaasschaven en wil dat er grote keuzes worden gemaakt, zoals het vervangen van de studiefinanciering door een sociaal leenstelsel. Het geld dat hiermee wordt bespaard zou dan in onderwijskwaliteit moeten worden gestoken.

Aan het eind van de middag wordt het debat over de onderwijsbegroting hervat.

Verder brengt de bureaucratische rompslomp over de meeneembare studiefinanciering veel studenten in de problemen, worden de kosten veelal gezien als te hoog en zijn er te weinig mogelijkheden voor een beurs. Veel kritiek, terwijl internationalisering al jaren een speerpunt is in het hoger onderwijs.

Het onderzoek kwam begin oktober uit en leidde tot Kamervragen van Boris van der Ham (D66). Minister Plasterk liet weten met een plan te komen om studenten te ondersteunen in hun ambitie om in het buitenland te gaan studeren.

Uit een representatieve burgerpeiling onder het electoraat, in opdracht van het Innovatieplatform blijkt dat een meerderheid van de Nederlanders niet weet waar de Nederlandse wetenschap goed in is. Bovendien geeft driekwart van de bevolking aan meer te willen zien waar wetenschappers mee bezig zijn. Wel zien de meeste Nederlanders wetenschap als bron van welzijn en welvaart en vindt een meerderheid wetenschap een actueel en relevant thema voor de politiek.

Een ruime meerderheid van de bevolking (61%) is geïnteresseerd in wetenschap; ze lezen erover in kranten en tijdschriften en kijken naar televisieprogramma’s, of surfen op het internet. Bijna driekwart wil dat Nederland universiteiten op wereldniveau heeft. Een meerderheid ziet wetenschap als voorwaarde voor: langer en gezonder leven (90%); meer welvaart en welzijn (49%); het oplossen van problemen die in de samenleving spelen (70%). Een meerderheid van de ondervraagden vindt dat er als gevolg van de crisis niet meer geld naar wetenschap moet, maar na het lezen van concrete voorbeelden van (opbrengsten van) wetenschappelijk onderzoek is 55% wel voorstander van het vergroten van investeringen in wetenschap.

Er is ook gevraagd naar politieke voorkeuren. Bij bijna alle partijen vindt de achterban, na het lezen van de voorbeelden, dat er meer of veel meer geld in wetenschap gestoken moet worden. De D66-achterban is het meest voor meer geeld voor wetenschap (77 %). De aanhang van de Partij voor de Dieren het minst (19 %)