Wetenschap en innovatie bij EZ
De portefeuille wordt echter wel uitgekleed: Maxime Verhagen wordt, zoals al verwacht werd, als minister van Economische Zaken ook verantwoordelijk voor “Innovatie.” Wat dat precies inhoudt vragen ook de Vereniging van Universiteiten (VSNU), onderzoeks­geld­schieter NWO en de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) zich af.

Innovatie en onderzoek horen bij elkaar, betogen de wetenschaps­koepels in een brief die ze gisteren naar Rutte en Verhagen hebben gestuurd. Ze pleiten ervoor, meldt NRC, ook wetenschap bij Economische Zaken onder te brengen. In dezelfde brief pleiten ze voor het gebruik van een nieuwe meetmethode voor het maatschappelijk nut van onderzoek bij het beoordelen van wetenschappers.

Het CDA wilde wel besparen door studenten die langer over hun studie doen dan dat de studie op papier kost, meer collegegeld te laten betalen. Het lijkt er op dat de drie partijen deze maatregel willen invoeren in plaats van de basisbeurs af te schaffen. Het Hoger Onderwijs Persbureau maakte deze geruchten kenbaar via verschillende websites van studentenkranten, waaronder Trajectum.

Studiefinanciering
Van de drie partijen streed de VVD fel voor de afschaffing van de basisbeurs ten gunste van een sociaal leenstelsel. CDA én PVV maakten zich in de verkiezingen juist hard voor het in stand houden van de studiefinanciering. Het CDA bespaart liever door het verhogen van het collegegeld voor studenten die langer over hun studie doen dan het voorgeschreven aantal jaar. De studiefinanciering en het collegegeld bleken belangrijke geschilpunten in de verkiezingen, maar ook in de onderhandelingen?

OCW
Onderwijsweblog Scienceguide maakt vandaag bekend dat er hardnekkige geruchten rondgaan dat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) niet ongeschonden uit de onderhandelingen komt. Het weblog laat weten dat veel beleidsterreinen overgeheveld zullen worden naar Economische Zaken. OCW levert dan flink aan invloed in.

Photo by screenpunkDoekle Terpstra van de HBO-raad vindt Paars-plus vooralsnog de beste optie. VVD, PvdA, D66 en GroenLinks (allemaal pro-lenen) “dragen het hoger onderwijs een warm hart toe” en willen er geld in steken. De PVV noemt hij een black box op het gebied van hoger onderwijs. Op privé-vlak is van Terpstra bekend dat hij sowieso geen groot fan van Wilders is. Misschien dat zijn partij, het CDA, wel wil regeren en dan “in het landsbelang” het principiële standpunt over stufi wil inslikken, aldus de hbo-voorman.

Intussen maakt een andere CDA-insider, P.-G. Kroeger, zich op zijn weblog zorgen over de stabiliteit van een rechts kabinet. De PVV wil de vrijheid van onderwijs afschaffen (geen islamitische scholen meer, dus ook geen christelijke) en mist daarmee de twee zetels die het nodig heeft om op het pluche te blijven. Cees Veerman, bekend van de commissie, wil een brede coalitie met PvdA en VVD. Volgens onderzoekers van de RUG is dit ook de ‘meest waarschijnlijke‘ coalitie.

Als het allemaal niet uitkomt heeft Emile Roemer nog wel een ideetje: links + CDA, die hebben tenminste een meerderheid in de Eerste Kamer. Tot 2011 dan, want dan mogen we weer mensen kiezen die wat te kiezen hebben. Of iemand bij de Statenverkiezingen nog aan hoger onderwijs denkt, valt te bezien. De tussenstand in de senaat luidt: rechts 35, paars 34, links 51 (of 50), breed 49. Tel daar per onderwerp gedoogsteun bij op van ChristenUnie (4), SGP (2), PvdD (1) en OSF (1). Rutte heeft het maar lastig.

Van de partijen die kans maken om te regeren waren de PVV en het CDA voor het behouden van de basisbeurs. Daarnaast wilde het CDA het collegegeld verhogen voor studenten die langer over hun studie doen. De VVD zal hier dus enigszins op tegenstand stuitten als het gaat om studiefinanciering. Maar aangezien Wilders de basisbeurs niet als breekpunt heeft geformuleerd en hij zelfs al begint te tornen aan het voormalige breekpunt van de AOW-leeftijd en het CDA behoorlijk is afgestraft door de kiezer, zal deze coalitie waarschijnlijk wel kiezen voor een sociaal leenstelsel.

De PvdA, D66 en GroenLinks waren al voor een sociaal leenstelsel. Het grote verschil met de VVD is dat de andere partijen voor behoud van de aanvullende beurs zijn en de VVD van de gehele studiefinanciering een lening wil maken. Dat er een sociaal leenstelsel komt lijkt onvermijdelijk. De vraag is eerder hoe het leenstelsel er precies uit gaat zien.

Toch ontvingen ondertekenaars van de petitie een stemoproep om toch vooral vóór de basisbeurs en dús op het CDA te gaan stemmen. “Stemmen! Laat van je horen en stem op 9 juni CDA,” is de niet mis te verstane boodschap die Marja van Bijsterveldt (staatssecretaris hoger onderwijs) Jan Jacob van Dijk (Tweede Kamerlid) en Jeroen van Velzen (voorzitter CDJA) ondertekenden. De belofte om gegevens alleen in het kader van de actie te gebruiken is in verkiezingstijd maar even overboord gezet.

Ook ondertekenaars van de actie stopplasterk.nl, ondertekend door ruim 30.000 jongeren, ontvingen een mailtje. Deze actie was gericht tegen het duurder maken van een tweede studie en werd nota bene ondersteund door de jongerenorganisaties van de PvdA en D66. Daarnaast werd ook hier beloofd om gegevens alleen voor de actie te gebruiken en niet voor andere doeleinden.

De ASVA Studentenunie stuurde tijdens de studentenmanifestatie duizend noodkreten aan de politici. Rond 15.00 uur werden duizend ballonnen opgelaten met daaraan een briefkaart voor de Tweede Kamer. De boodschap? Onderwijs moet betaalbaar blijven en de kwaliteit moet omhoog.

Verdeeldheid over basisbeurs
Over de vraag of zowel de basisbeurs als de onderwijskwaliteit gefinancierd kan worden verschillen de demonstrerende jongeren van mening. De Jonge Democraten lieten eerder vandaag via een ludieke actie weten de basisbeurs te willen offeren zodat er geïnvesteerd kan worden in de kwaliteit van het hoger onderwijs. Omdat de Jongerenorganisatie wel tegen bezuinigingen in het onderwijs is steunen ze de demonstratie in Amsterdam wel.

De verdeeldheid over de basisbeurs was ook goed te merken aan de gemengde reacties uit het publiek toen Maarten Van Poelgeest (oud-LSVb-voorzitter en tegenwoordig GroenLinkser) een pleidooi hield voor de studietaks.

GroenLinks wil wel de aanvullende beurs verhogen en het maandbedrag dat terugbetaald moet worden verlagen. Met de hogere beurs en intensivering van het hoger onderwijs, wordt  300 miljoen euro geïnvesteerd. Afgestudeerden met een gemiddeld inkomen moeten dan ongeveer 65 euro in de maand academici-belasting overmaken. Net zoals de huidige terugbetaalregeling wordt de rest na 25 jaar betalen kwijtgescholden. Nu gaat het terugbetalen van een studieschuld nog via DUO. Dit terwijl de belastingdienst toch al gegevens van inkomens heeft.

GroenLinks pleit daarnaast voor een hogere aanvullende beurs. Hiermee laten ze de lijn in hun verkiezingsprogramma los, waarbij de inzet was dat studenten onafhankelijk van hun ouders kunnen studeren. De hoogte van de aanvullende beurs wordt wel bepaald door het inkomen van de ouders. En een lage aanvullende beurs betekent dat verwacht wordt dat ouders bijspringen of dat er extra geleend moet worden.

Collegegeld omhoog of algemeen bezuinigen
D66 maakt ook van de basisbeurs een lening, maar is tegen het duurder maken van de tweede studie. Bij D66 gaat wel het collegegeld in de bachelor en de masterfase omhoog.

De PvdA en de VVD houden vast aan de duurdere tweede studie en gaan voor de volledige lening. De PvdA wil de bezuinigingen in de studiefinanciering wel weer terug stoppen in het onderwijs. Dit is echter niet noodzakelijk het hoger onderwijs. Zo betalen studenten in het hoger onderwijs de investeringen in het basis- en middelbaar onderwijs. De VVD was als eerste partij voor een sociaal leenstelsel. De partij wil het bespaarde geld wél in hoger onderwijs steken.

Hoeders van de basisbeurs bezuinigen ook
Het CDA is tegen het afschaffen van de basisbeurs, en ook tegen de duurdere tweede studie. Het collegegeld gaat wel omhoog en de OV-studentenkaart wordt ‘versoberd’, waardoor 400 miljoen euro per jaar bezuinigd wordt. De ChristenUnie wil alleen het collegegeld voor vertraagde masterstudenten verhogen en investeert nog voor 100 miljoen euro op het hoger onderwijs. De PVV verandert niets aan het huidige systeem maar bezuinigt wel 100 miljoen euro op onderwijs. Zij besparen met name door minder geld te besteden aan de opleiding van studenten uit het buitenland.

De Partij van de Dieren en TON hebben het verkiezingsprogramma niet door het CPB laten doorrekenen. Verdonk heeft eerder al bekend gemaakt te willen investeren in het onderwijs, en een half miljard euro op onderwijs te willen bezuinigen.

SP verandert niets
Hierdoor is de SP de enige partij die niets aan de studiefinanciering verandert, niet bezuinigt op hoger onderwijs maar ook niet investeert.

In de proef werd ook gekeken naar de ideologische achtergrond van de deelnemers. Opvallend is dat 79% van de VVD-stemmers vóór het behouden van de basisbeurs is. De VVD zet juist hard in op een sociaal leenstelsel. Hetzelfde geldt voor de PvdA (84%).

Het volledige cijfermatige overzicht van het SP-onderzoek staat op de website van de partij. Het onderzoek verschijnt op de dag dat, naast de SP-jongerenclub ROOD en de LSVb nu ook het CDA actie is gaan voeren vóór de basisbeurs, met de website handenafvanstufi.nl. Overigens in samenwerking met de LSVb.

Update 21:59u: het LSVb-logo is inmiddels verdwenen van handenafvanstufi.nl.

Het interview verschijnt terwijl de LSVb en andere studentenorganisaties aan het optrommelen zijn voor de demonstratie van komende vrijdag. En ook daarover is nieuws: staatssecretaris Van Bijsterveldt (OCW, CDA) zal op het Museumplein aanwezig zijn om de menigte toe te spreken.

Hoeveel mensen er op die demo aanwezig zullen zijn is moeilijk te voorspellen, maar op Facebook hebben zich op het moment van schrijven 968 mensen aangemeld. Vanuit Eindhoven komen bussen met demonstranten op kosten van de TU/e en volgens de Groninger Studentenbond hebben zich tot nu toe zo’n 75 mensen aangemeld voor het gratis busvervoer dat de RUG verzorgt.

Photo by NewsPhoto!

Afgelopen oktober ging de Tweede Kamer al akkoord met een wetsvoorstel tegen kraken van Kamerleden Jan ten Hoopen (CDA), Arie Slob (CU) en Brigitte van den Burg (VVD). Omdat het voorstel niet door de regering is ingediend, geldt het ook niet als ‘controversieel’ en wordt het niet over de verkiezingen heengetild.

Of de uitgebreide lobby van de kraakbeweging tegen het verbod heeft geholpen moet straks blijken. Van den Burg spreekt voor de Nederlandse Vereniging van Makelaars alvast van een “historisch moment,” maar de CDA-Eerste Kamerfractie vroeg zich eerder al hardop af “in welke mate het kraakprobleem zich ook buiten de stad Amsterdam voordoet” en of een landelijk verbod wel nodig is. Ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de Raad van State spraken zich tegen het wetsvoorstel uit.

Voor 17:00u is een manifestatie van krakers op het Plein afgekondigd. Vanavond vindt de stemming plaats.

Update 19 mei: de stemming is alsnog uitgesteld naar 1 juni. Waarschijnlijk gaan CDA en ChristenUnie akkoord met het wetsvoorstel.

Over de stufi sprak Veerman vrijdag bij een discussiebijeenkomst van de VSNU in Den Haag. Hij pleitte voor “boerenslimheid” bij de heroverweging van de stufi en hogere eigen bijdragen van (oud-)studenten, zo meldt ScienceGuide. CDA-lijsttrekker Balkenende wil er juist “niet aan tornen,” volgens datzelfde medium, en dus “viel [Veerman] feitelijk de lijn van zijn partij af.”

Maar het behoud van de studiefinanciering kent nog de nodige voorbehouden bij het CDA. Zo mag het collegegeld verhoogd worden voor topopleidingen (studenten kunnen daarvoor een speciale beurs aanvragen) en ook trage studenten krijgen een hoger collegegeld voor de kiezen. Ook worden “de reismiddelen doelmatiger ingezet” (lees: geen onbeperkt ov meer). Zó ver zitten Veerman en Balkenende dus ook niet uit elkaar.

Verder willen de christen-democraten meer contacturen in het hoger onderwijs en verplicht bewegingsonderwijs (gym) voor alle Pabo-studenten. Het verkiezingsprogramma wordt vrijdag en zaterdag definitief vastgesteld op het CDA-congres te Den Haag. Leden kunnen zich nog tot en met morgen aanmelden.

Volgens ScienceGuide halen de christen-democraten zich hiermee twee problemen op de hals: hun opstelling verschilt te weinig van die van andere partijen (van VVD tot GroenLinks), én schopt de eigen achterban voor de schenen. Want: “het is niet zozeer de slager op de hoek die de studie van de advocaat financiert, als wel dat deel van Nederland dat geen kinderen heeft of geen kinderen meer heeft, dat de studiekosten voor de gezinnen opvangt,” meent de redactie van ScienceGuide, die geleid wordt door oud-CDA-fractiemedewerker P.G. Kroeger.

Update 17:00u: het Kamerdebat over de studiefinanciering is geweest. Staatssecretaris De Jager heeft ontkend dat er sprake is van een CDA-standpunt.

Photo by HSmade

De eerste 10 miljoen euro wordt op de korte termijn ingezet. Daarnaast introduceert de NS ook het ‘zoutkaartje’. Om mensen te bewegen niet in de spits te reizen, krijgt iedereen die niet in de spits reist 40 procent korting op een kaartje. Dat is mede op verzoek van de overheid om automobilisten een aantrekkelijk alternatief te bieden voor de auto, aldus de NS.

In feite geeft de NS hiermee aan alle reizigers tijdelijk een gratis kortingskaart.  Studenten met een OV-jaarkaart en kortingskaarthouders merken weinig van deze regel. De mogelijkheid om later te reizen ontbreekt ook voor veel studenten. Colleges en tentamens worden nog niet verzet naar later op de ochtend om de spits te ontlasten.

De 40 miljoen van de NS voor de lange termijn is bedoeld voor de treinstellen. Spoorbeheerder ProRail verklaarde in december 45 miljoen euro extra nodig te hebben om 9000 wissels winterbestendiger te maken. Uit het bestaande budget kan dat niet worden betaald.

CDA Tweede Kamerlid Ger Koopmans heeft Kamervragen gesteld aan CDA minister Eurlings over de grootschalige ontregeling op het spoor. Koopmans stelt wel dat het geld voor de investeringen wel ergens anders vandaan gehaald moet worden. “Er moet niet zoveel geld naar nieuwe dingen’, aldus Koopmans.”

“De politiek heeft jarenlang nagelaten extra geld beschikbaar te stellen om te zorgen dat het treinverkeer tijdens extreme weersomstandigheden niet uitvalt”, aldus NS reizigers-directeur Jacques Huberts. Hij noemde de kritiek van politici in Den Haag op het ontregelde spoor dan ook “te makkelijk”.

Uit recenter onderzoek van Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt blijkt dat er meer béta’s worden opgeleid dan de Nederlandse arbeidsmarkt aan kan. Vorig jaar ging er 68,6 miljoen euro naar het Platform Bèta Techniek.

Het CDA stelde kamervragen naar aanleiding van de nieuwe inzichten qua baankansen in de techniek. Tweede Kamerlid Jan Jacob van Dijk wilde van minister Plasterk weten of de investeringen iets hebben geholpen en of er niet beter extra geïnvesteerd kan worden om werken in onderwijs of de zorg aantrekkelijker te maken.

Naast de studentenbonden was ook de CDJA tegen de duurdere tweede studie. Zij begonnen de actie stopplasterk.nl en probeerden daarna dooor de Eerste Kamer te beïnvloeden de wetswijziging alsnog te stoppen. CDA Tweede Kamerlid Jan Jacob van Dijk laat in de NRC weten het verzet niet te snappen. “Tijdens het overleg met de minister bleek dat een student voor zijn tweede studie het reguliere collegegeld betaalt zolang hij zijn eerste studie niet heeft afgerond. Kortom: stel het halen van het laatste vak van je eerste studie uit, totdat ook je tweede studie af is. Dan kost het je geen cent extra.”

De extra kosten vallen dus te omzeilen door je eerste studie later af te ronden. Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) wees studenten eerder ook al op deze optie. Nu is de verdediging van Van Dijk, dat de nadelige gevolgen van de wet makkelijk zijn te omzeilen, niet sterk. Het is immers wel de bedoeling dat studenten meer gaan betalen voor een tweede studie. Wel brengt de wijziging een kostenbesparing met zich mee.