De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) ziet in het bsa-rapport van de onderwijsinspectie reden om de maatregel af te schaffen. Voorzitter LSVb Gerard Oosterwijk: “Uit dit rapport blijkt dat het bsa door instellingen wordt gebruikt om studenten gemakkelijk van de opleiding te sturen, dat hierbij  de wet overtreden wordt en de verwijsfunctie verwaarloosd wordt.”

 De inspectie maakt volgens de studentenbond pijnlijk duidelijk dat het bsa vooral wordt gezien als middel om de rendementen zo snel mogelijk te verhogen. Dit druist volledig in tegen de oorspronkelijke functie, een bindende verwijzing in de propedeuse om studenten zo snel mogelijk op de juiste opleiding te krijgen. De Landelijke Studenten Vakbond vindt het op basis hiervan tijd om het bsa af te schaffen.

In haar onderzoek concludeert de inspectie dat het oriënterend karakter van het eerste jaar onvoldoende is. Dit is een zorgwekkende bevinding omdat deze oriënterende functie de belangrijkste reden is geweest om het bsa per wet mogelijk te maken. Juist in het eerste jaar is deze functie cruciaal omdat studenten moeten ontdekken wat hun eigen kwaliteiten en voorkeuren zijn in deze periode van nieuwe ervaringen en ontwikkelingen.

Daarnaast concludeert de inspectie ook nog eens dat bindende studieadviezen herhaaldelijk worden verstrekt zonder waarschuwing, terwijl dit wel verplicht wordt in de wet. Doordat bij de meeste adviezen een exit-gesprek ook volledig ontbreekt, verwaarlozen instellingen de verantwoordelijkheid voor de verwijzing van studenten. Hiermee wordt volgens de LSVb aangetoond dat het bsa alleen maar wordt gebruikt om de rendementen te verhogen. Dit terwijl nooit  onomstotelijk bewezen is dat een bsa de rendementen ook echt verbetert.

Daarnaast schiet de begeleiding na het toekennen van een bsa tekort en ontbreken exitgesprekken vaak. Hierdoor blijven mogelijk onnodig veel studenten niet behouden voor het hoger onderwijs. Ook wordt studenten niet altijd de tijd gegeven om in beroep te gaan tegen een bsa.

In het rapport doet de onderwijsinspectie verschillende aanbevelingen. Instellingen moeten meer helderheid bieden over de procedure van een bsa, er moeten exitgesprekken komen om studenten op weg te helpen naar een andere studie en de ‘oriënterende functie’ van de propedeuse moet beter.

Update: om nog onbekende redenen heeft de onderwijsinspectie het rapport van de website gehaald. Er zijn daarom (tijdelijk) geen links naar het rapport.

Actievoerders en CvB zijn het erover eens dat:

• Een bezuinigingsdoelstelling van twee miljard euro op Hoger Onderwijs in het kader van de brede heroverwegingen, dramatisch is voor onze samenleving. Het zou of een lastenverzwaring van 4.000 euro oftewel 40% voor iedere student betekenen. Of het zou een halvering zijn van het onderwijsbudget voor universiteiten. Een dergelijke draconische maatregel heeft maatschappelijk grote en onaanvaardbare gevolgen.
• Een wijziging in het studiefinancieringsstelsel  mag geen gemiddelde lastenverzwaring betekenen voor studenten.

De bezetters zijn opgelucht te horen dat het CvB staat voor het behoud en de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Op grond hiervan hebben de studenten besloten de bezetting te beëindigen. Ze blijven zich wel inzetten voor behoud van de basisbeurs.

Eventuele invoering van een bindend studieadvies (bsa) door het College van Bestuur verloopt in nauw overleg met de Universitaire Studentenraad (USR). De bezetters “houden het besluitvormingsproces hierover scherp in de gaten.” De bezetters hebben aangegeven dat ze zeer tevreden zijn over het verloop van de actie.

Gedurende de actieweek legt NOP de nadruk op het informeren van studenten. Woordvoerder van het platform, Els van Vessem: “Veel studenten weten niet dat zij straks geen inkomen meer hebben.” Middels presentaties in colleges informeert het NOP de studenten direct maar het platform rekent ook op de medewerking van docenten. Van Vessem: “Als zelfs de universiteiten ons in de steek laten in deze zware tijd, kunnen we niet anders dan samen één blok vormen tegen de bezuinigingen. Studenten en het onderwijs worden direct aangepakt, dit mogen we niet laten gebeuren!”

Programma
dinsdag 2 februari: publiciteitsactie gedurende de hele dag op de Radboud Universiteit (RU)
woensdag 3 februari: discussieavond met film 19:00 uur te CC3 op de RU
donderdag 4 februari: Menselijke ketting om 12:30 uur in de Thomas van Aquinostraat. Gedurende de hele week is een informatiestand te vinden in de Refter op de campus van de RU.

In heel Nederland voert men komende week actie tegen de afbraak van de kwaliteit en toegankelijkheid van het hoger onderwijs. In Nijmegen kwam onlangs het bericht naar buiten dat er wellicht een bindend studieadvies (bsa) komt. Volgens het NOP is dit een typische uitwas van de landelijke focus op enkel studierendement en van bezuinigingen afwentelen op studenten.

De week wordt maandag afgetrapt met een demonstratie voor het Atrium Café te Amsterdam. Tegelijk vindt er een ’symposium’ plaats in het Atrium Café. Aanwezig zijn o.a. de Amsterdamse wethouder Maarten van Poelgeest (GroenLinks) en Tweede Kamerlid Jasper van Dijk (SP), zo laat het comité op Facebook weten.

Daarnaast zullen er in ”heel Nederland acties” gevoerd worden. Het Nijmeegs Onderwijs Platform (NOP, bestaande uit o.a. Studentenvakbond AKKU) informeert studenten over hoe dat vroeger ging, actievoeren, en over studiefinanciering en bsa. In Amsterdam worden verder twee debatten georganiseerd over het hoger onderwijs aldaar (en eentje over klimaatproblemen). In Groningen is er een filmvertoning over studentenprotest in de jaren ‘80.

Er loopt momenteel een onderzoek naar de effectiviteit van rendementsmaatregelen zoals bsa. Het is volgens AKKU-voorzitter Jonas Sweep dan ook veel te vroeg om te zeggen dat “zo’n drastische barrière” een gunstig effect heeft.

Daarnaast is de studentenbond van mening dat het bestuur van de RU zich niet aan eerdere afspraken met de studenteraad houdt. Het RU-bestuur heeft op 4 november in een brief aan de Universitaire Studentenraad (USR) laten weten dat rendementsmaatregelen altijd deel moeten uitmaken van een ‘breder pakket’ aan maatregelen. Volgens de AKKU staat het huidige voornemen haaks op deze eerdere toezegging. In de vergadercyclus van maart zal het RU-bestuur met de USR over de kwestie spreken.

AKKU heeft, onder de naam AKKUraatd, zes van de dertien zetels in de studentenraad in handen. Opvallend genoeg geven vier van de zes raadsleden op hun fractiewebsite aan, bindend studieadvies te verkiezen boven P-in-2 (verplichting om de propedeuse in twee jaar te halen). Van de andere twee leden wil er één geen van beide regelingen; de fractievoorzitter wil een bsa in twee jaar.

Photo by mystic_mabel

Bij de beslissing om bsa in te voeren in Groningen, enkele maanden geleden, liepen de gemoederen zo hoog op dat studenten achtereenvolgens een referendum organiseerden en hun bestuursgebouw bezetten.

De vroege ochtend
Een groep van ongeveer 20 actievoerders heeft zich rond 6:00 verzameld in de Groningse binnenstad. Rond half 9 is de groep verkleed als zwarte piet het bestuursgebouw binnen gelopen. Een paar minuten later werd de bezetting uitgeroepen. Door de vermomming komt de groep ongestoord het gebouw binnen.  Een aantal RUG medewerkers zijn al aanwezig op kantoor. De bezetters vragen dringend of zij het gebouw willen verlaten, waar de meeste medewerkers gevolg aan geven. De grote klapdeuren worden gebarricadeerd met sjorbanden en klerenhangers tegen de deurklinken aan. Andere deuren worden vastgezet door een grote houden balk onder de deurklink vast te zetten.

De late ochtend
Rond kwart voor negen arriveert de eerste politieauto voor het gebouw en een half uur later de tweede auto met agenten. De politie het bestuur van de RUG en de hoofden van de juridische afdeling en communicatie overleggen in het naastgelegen gebouw. Collegevoorzitter Poppema zit echter nog in het bestuursgebouw en begint de onderhandelingen met de bezetters. Rector Magnificus noemt de bezetting ‘vervelend’ maar zegt ‘niet verrast te zijn’. De rector kan zelfs bevestigen dat de RUG een bezettingsdraaiboek heeft liggen. Omdat voor het naastgelegen academiegebouw een demonstratie plaats zal vinden, is er al snel extra beveiliging in dat gebouw aanwezig. Niemand mag het gebouw meer in en al het onderwijs wordt afgelast.

De vroege middag
De onderhandelingen blijven doorgaan. Voor de gebarricadeerde deur van het gebouw staan zowel lokale als landelijke media. De bezetters willen wel pers binnenlaten, maar de RUG beveiligers sluiten de weg naar die achterdeur weer af. Een aantal journalisten vindt toch een andere weg naar binnen en krijgt een rondleiding door het pand. Via een touw door het raam op de eerste verdieping wordt een zak met broodjes naar binnen gehengeld. De sfeer oogt ontspannen, zowel bij de bezetters als de aanwezige medewerkers. Een medewerker was in zijn studententijd zelf bezetter van een bestuursgebouw en zit nu aan de andere kant van de onderhandelingstafel. Een andere medewerker blijft op de eigen kamer stug aan het werk, alsof er helemaal geen bezetting plaatsvind.

De late middag
Rond drie uur arriveert extra politie en een camerasurveillancewagen. Het gerucht gaat dat als de onderhandelingen stuk lopen, er accuut ontruimd zal worden. De politie heeft echter maar 4 agenten ter plaatse en geen extra agenten of mobiele eenheid paraat en gaat er van uit dat een ontruiming niet nodig is. Om half vijf komt de mededeling naar buiten dat de bezetters en het RUG bestuur een akkoord hebben gesloten. In het akkoord is ook opgenomen dat de RUG geen aangifte zal doen tegen de bezetters. Een half uur later hebben de bezetters alle barricaden opgeruimd en komen onder applaus van een handje vol aanwezigen naar buiten.  Hiermee is de bezetting keurig binnen academische werktijden gebleven.

Meer nieuws over de demonstratie en de bezetting staat in het dossier ‘Bezetting‘

Daarnaast waren de studenten boos omdat ze vonden dat er te weinig inspraak voor studenten was in de bsa discussie. Er zou slecht geluisterd zijn naar de studenten in de medezeggenschap. Nadat de studenten en het RUG-bestuur een overeenkomst hebben gesloten, werd de bezetting gestaakt.

Studentenpartij Calimero stemde als enige studentenpartij in met het het bsa voorstel en vindt de bezetting juist chantage van de medezeggenschap en contraproductief.

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

Volgens Calimero werd door de actie de universitaire medezeggenschap gedwarsboomd. De bezettingsactie was gericht op de afspraken die tussen de universiteitsraad en het College van Bestuur omtrent het bsa zijn gemaakt en de manier waarop deze tot stand waren gekomen. Alhoewel twee van de drie studentenpartijen niet instemden met de gang van zaken en kwaad wegliepen uit de vergadering, was er onder personeel en studenten samen wel een meerderheid in de universiteitsraad voor een bsa.

Calimero vindt dat de poging om de besluitvorming aan de universiteit te beïnvloeden veel weg heeft van chantage. Een demonstratie om een standpunt te laten horen moet altijd kunnen maar een gebouw bezetten om een mening op te willen leggen is wat de studentenpartij betreft totaal onacceptabel.

Calimero is van mening dat de RUG via een breed scala aan medezeggenschapsraden en onderwijscommissies voldoende ruimte biedt voor inspraak van studenten. Zij zien dit ook als een effectiever middel dan een bezetting.

Het RUG-bestuur deed eerder vanmiddag een voorstel. Een woordvoerder van de bezetters zal tien minuten spreektijd krijgen in de universiteitsraad om hun standpunt kenbaar te maken. Verder is het bestuur bereid om samen met de actievoerders een verklaring aan Den Haag af te leggen dat de financiering van het hoger onderwijs moet worden verbeterd, om zo de groei in aantal studenten aan te kunnen. Daarnaast zegt het bestuur intensivering van de begeleiding in het eerste studiejaar toe.

Het College van Bestuur sprak ook uit dat het in januari 2012 de invoering en de werking van het bindend studieadvies (bsa) met de universiteitsraad zal evalueren en daaraan indien nodig consequenties zal verbinden.

Een anonieme woordvoerder van de studenten liet weten dat er nog twee punten zijn toegevoegd. Ten eerste zal er bij de implementatie van een bsa gekeken worden naar het Rotterdams model. Op de medische faculteit van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) krijgen studenten in mei een preadvies. Studenten die geen 40 punten hebben gehaald krijgen de keuze om vervolgens extra begeleiding te volgen, die na keuze door de student een verplichtend karakter heeft. De studenten die hiervoor kiezen hoeven niet meer te voldoen aan de eis van 40 punten in het eerste jaar, maar moeten wel hun propedeuse in twee jaar afronden.

Tot slot kwam er de toezegging om het Groningse medezeggenschapmodel, het harmoniemodel, in de toekomst in ere te houden. Wat dit precies betekent is echter de vraag. Rector magnificus Frans Zwarts liet vandaag nog weten dat het gewoon niet altijd lukt om consensus te bereiken. Zwarts zag dan ook geen afwijking van het harmoniemodel in de gang van zakem om het bsa. De actievoerende studenten zien in het harmoniemodel wel een consensusmodel. Zij waren onder andere boos over de in hun ogen minieme inspraak die studenten in de discussie hebben gehad.

Uiteindelijk hebben de studenten het gebouw vreedzaam verlaten. De universiteit heeft laten weten geen aanklacht in te dienen.

Een woordvoerder van de bezetters zal vandaag tien minuten spreektijd krijgen in de Universiteitsraad om hun standpunt kenbaar te maken. Verder is het bestuur bereid om samen met de actievoerders een verklaring af te leggen dat de financiering van het hoger onderwijs moet worden verbeterd, om zo de groei in aantal studenten aan te kunnen. Daarnaast zegt het bestuur intensivering van de begeleiding in het eerste studiejaar toe.

Het College van Bestuur spreekt uit dat het in januari 2012 “de invoering en de werking van het BSA zal bespreken met de Universiteitsraad en daaraan zonodig consequenties zal verbinden.” De actievoerders zouden dan op grond van deze toezeggingen de bezettingsactie beëindigen. Op dit moment denken de bezetters over een tegenvoorstel.

Gerard Oosterwijk, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), vond dat er reden genoeg was om actie te voeren. Volgens Oosterwijk was Groningen “het laatste bolwerk van medezeggenschap waar nog echt naar studenten werd geluisterd.” Hij riep de aanwezigen dan ook op om voor hun eigen situatie op te komen. Hierbij doelde Oosterwijk niet alleen op het bsa en de medezeggenschap in Groningen, maar ook op de politieke plannen om de studiefinanciering af te schaffen. “Ze gaan het gewoon doen,” aldus Oosterwijk. “En als studenten zich niet laten horen, sta ik daar straks voor joker.”

Paul de Rook, voorzitter van de Groninger koepel van studentenverenigingen, wees op het gevaar voor het Groninger verenigingsleven. Hij vindt het van belang dat de universiteit ruimte laat voor de persoonlijke ontplooiing van studenten, door lidmaatschap van een vereniging of bestuurswerk.

Rector magnificus van de RUG, Frans Zwarts, was sportief en sprak de bijeengekomen studenten ook nog toe. Volgens hem is de Groninger studenteninspraak nog springlevend. “Je komt nu eenmaal niet altijd onmiddelijk tot een consensus.” Verder beloofde hij dat over de implementatie van een bsa nog met de studentenverenigingen gesproken gaat worden. Ook sprak Zwarts zich uit tegen problemen voor het onderwijs die veroorzaakt worden in Den Haag.

Gerard Oosterwijk zag zijn kans schoon en vroeg de rector om van het voorjaar, als de bezuinigingen voor het hoger onderwijs weer op de politieke agenda staan, duidelijke uitspraken te doen richting Den Haag. Deze toezegging kreeg Oosterwijk van de rector.

Overigens kon bestuursvoorzitter Sibrand Poppema niet aanwezig zijn bij de demonstratie. Hij was in gesprek met de studenten die uit protest het bestuursgebouw hadden bezet.

Onlangs werd er besloten een bindend studieadvies (bsa) in te voeren op de RUG. Volgens de studenten was hier niet voldoende inspraak over. Het bestuur van de RUG vond dat er in de universiteitsraad voldoende draagvlak was voor het bsa. De bezetters eissen drie dingen. Ten eerste willen ze dat het besluit voor het bsa wordt teruggedraaid. Ten tweede wil men medebestuur voor studenten in de universiteitsraad. Ten slotte willen de studenten dat het RUG-bestuur samen met hen optrekt tegen Den Haag, om ervoor te zorgen dat er weer geïnvesteerd wordt tegen Den Haag. Aan het bestuursgebouw wappert dan ook de leus “Schop omhoog niet omlaag, samen tegen Den Haag.”

Deze bezetting staat volgens de studenten niet op zichzelf. Vorige week al heeft het hele Duitstalige gebied van Europa zich verzet tegen de Europese strategie van marktwerking in het Hoger Onderwijs. In de VS en Canada speelt hetzelfde. Zelfs in India zijn er studentenprotesten geweest.

De studenten hebben aangegeven dat de actie een geweldloos karakter heeft. Vanmiddag om half twaalf is er een demonstratie in Groningen, vóór studenteninspraak en tegen het bsa.

GSb-universiteitsraadlid Thomas Wagenaar: “Deze hele bsa-discussie is eigenlijk een symptoom van een veel groter probleem. Met het aantreden van de nieuwe collegevoorzitter is het Groningse medezeggenschapsmodel compleet op de schop gegooid”, aldus Wagenaar. “Het is niet te geloven dat één persoon de boel zo desastreus om kan draaien. Het bsa is ons door de strot geduwd zonder dat we ook maar de kans hebben gekregen om er inhoudelijk over te spreken!”

De studentenbond organiseerde samen met verschillende studentenorganisaties en verenigingen een referendum over het bsa. 74 % van de studenten stemden tegen een bsa. Meer dan 80 % was van mening dat er pas een bsa mag komen als daar draagvlak voor is onder studenten. In totaal heeft zo’n 10 % van de RUG-studenten een stem uitgebracht. Poppema had op voorhand al in de universiteitskrant laten weten niks met de uitslag te doen.

Ook in de studiefinanciering kwam de focus te liggen op presteren. Met de invoering van de tempobeurs en later de prestatiebeurs werd de beurs omgezet in een lening bij onvoldoende prestatie. De Pers wijst op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In collegejaar 1995 -1996 deden studenten 6 jaar over hun studie. In 2007-2008 was dat 6 jaar en 4 maanden.

Gerard Oosterwijk, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) laat het dagblad weten dat door al die nieuwe regeltjes de studieduur alleen maar meer gaat oplopen. “Ik vraag me echt af wie hier uiteindelijk mee geholpen is. Al deze regels hebben een consequentie, een straf, en die komt vaak neer op studievertraging. Terwijl dát juist iets is wat iedereen wil voorkomen.”

De studentenfracties staan niet alleen in hun commentaar. “Poppema heeft voor zijn aanstelling altijd gezegd dat hij eerst andere maatregelen wou proberen en dat het bsa een laatste redmiddel was. Daarnaast wou hij de universiteitsraad ook altijd vroeg in het overleg betrekken,” aldus een anonieme betrokkene bij de sollicitatieprocedure van de nieuwe voorzitter. Poppema lijkt sinds zijn benoeming van gedachten veranderd te zijn. In juni werd bekend dat de collegevoorzitter met alle 9 decanen afspraken had gemaakt over een experiment met een bsa. Deze afspraken werden echter wel gemaakt zonder overleg met de universiteitsraad. Ook worden afspraken over rendementsmaatregelen die twee jaar geleden met de raad zijn gemaakt, net vóór de komst van Poppemma, hiermee overboord gegooid.

Personeel
De personeelsfractie is wel unaniem voor een bsa. “We hebben er zelfs een hele dag op de hei aan besteed. In de fractie van vorig jaar twijfelden enige leden, maar dit jaar is de fractie overtuigd van de noodzaak en de urgentie,” aldus voorzitter Douwe Fokkinga. “We willen nog wel een overzicht zien van alle problemen en consequenties die een invoering met zich meebrengt. Dan kunnen we beoordelen of faculteiten die er nog niet aan toe zijn, misschien een jaar moeten wachten.”

“We praten in het luchtledige, één derde van de raad laat men zo compleet links liggen.” Aldus Jolien Geerdink van de Studentenorganisatie Groningen (SOG). “Er wordt niet meer gezocht naar draagvlak,” concludeert ook Thomas Wagenaar van de Groninger studentenbond (GSb). Wagenaar: “Het had weinig zin om hier nog bij te blijven. Het besluit was eigenlijk al genomen in een onderonsje.” De Groninger medezeggenschap stond juist bekend om het zogenaamde harmoniemodel, waarin de gehele raad en het bestuur door discussie en overleg probeerden tot een compromis te komen. SOG en GSb vinden dat het College van Bestuur de discussie uit de weg gaat en de raad presenteert met een voldongen feit, en dat het harmoniemodel overboord is gegooid.

Het bestuur van de universiteit wilde een bindend studieadvies van 40 punten in het eerste jaar en de hele propedeuse in twee jaar. Studenten die dit niet halen mogen hun opleiding niet vervolgen. SOG en GSb, tegenstander van het voorstel, vinden dat er geen open discussie is gevoerd. Lijst Calimero, de derde studentenpartij, stemde in met het voorstel. Aangezien de personeelsfractie ook voor het bsa is, werd het voorstel aangenomen.

Collegevoorzitter Sibrand Poppema liet aan de Groninger universiteitskrant weten niet onder de indruk te zijn van de stellingname van SOG en GSb. Volgens hem is er voldoende draagvlak binnen de raad. “We kunnen verder.” Dinsdag zal een commissie worden ingesteld die zal kijken hoe het bsa zo snel mogelijk kan worden ingevoerd.

Photo by kinitta

Studentenpartij Calimero is namelijk voor een bsa. “We zien dat het onderwijsniveau aan de RUG daalt en dat de rendementen heel slecht blijven. Blijkbaar werken de tot nog toe genomen maatregelen niet.”  aldus fractievoorzitter Leendert Kalfsbeek. “Dan blijft er eigenlijk alleen maar een bsa over.”

In het verkiezingsprogramma van Calimero sprak de partij zich nog uit tegen een bsa. Kiezersbedrog of voortschrijdend inzicht? Kalfsbeek: “Dat laatste. In ons verkiezingsprogramma staat trouwens dat we tegen de inflexibele werking van een bsa zijn, niet tegen een bsa op zich. De noodzaak voor rendementsverbeteringen is nu gewoon groot.”

Wel vindt Calimero dat de implementatie goed moet zijn. Dat betekent volgens Kalfsbeek in ieder geval dat er geen onterechte bsa’s worden gegeven en dat er enige coulance is jegens studenten die actief zijn bij een studentenorganisatie. Komende donderdag besluit de universiteitsraad over het invoeren van een bsa. Waarschijnlijk zijn dit de onderwerpen waar het de komende tijd over zal gaan. De personeelsfractie was al voor een bsa en nu de studenten in de raad verdeeld zijn lijkt de komst van een bsa onvermijdelijk.