Het budget voor de beurzen is afkomstig uit een dertigtal CultuurFondsen op Naam en uit het activiteitenbudget van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Voor 2010 was er € 1,3 miljoen beschikbaar voor beurzen. Het beurzenprogramma loopt als sinds 2002. Een paar honderd zeer talentvolle jonge mensen hebben inmiddels met een Cultuurfondsbeurs een vervolgopleiding of -onderzoek in het buitenland kunnen doen.

Voor informatie over het aanvragen van een Cultuurfondsbeurs of een beurs voor individuele aanvragers kun je terecht op cultuurfondsbeurs.nl De deadline voor het aanvragen van een Cultuurfondsbeurs is 1 april 2011. Op cultuurfondsbeurs.nl kun je zien welke studenten eerder een beurs hebben ontvangen en wat hun ervaringen waren.

De rechter deed de uitspraak in een kort geding, een spoedprocedure, aangezien de studente per 1 oktober uitgeschreven dreigde te worden. Advocaat Lindeboom noemt het in de Volkskrant “onwaarschijnlijk dat de rechter op deze voorlopige uitspraak terugkomt.” De hogeschool en het Ministerie van Onderwijs bestuderen de uitspraak nog en hebben nog niet besloten of er beroep aangetekend wordt.

Een zwart gat is het restant van een geïmplodeerde ster en is zo zwaar en compact dat zelfs licht het zwaartekrachtveld van de voormalige ster niet meer kan ontsnappen. Zwarte gaten zijn echter wel ‘zichtbaar’ voor telescopen die röntgenstraling opvangen; die straling ontstaat bij het verzwelgen, door het zwarte gat, van gas uit andere sterren. Heida vergeleek honderdduizenden toevallig ontdekte röntgenbronnen met de posities van miljoenen melkwegstelsels.

Bijzonder aan het vermoedelijke zwarte gat is dat het zich niet in het centrum van zijn melkwegstelsel bevindt, zoals gebruikelijk met zwarte gaten van deze grootte, maar er met hoge snelheid uitgeslingerd wordt. Heida’s resultaat is geaccepteerd voor publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Op de afbeelding: melkwegstelsel CXO J122518.6+144545. De witte cirkel is het centrum van het stelsel, de rode geeft de locatie van de ontdekte röntgenbron aan. Klik om te vergroten.

Bij de invoering van het bachelor-master systeem werd de extra scriptie ingevoerd omdat de bachelor een volledige opleiding moest zijn. In de praktijk zien werkgevers de universitaire bachelor niet als voldoende startkwalificatie.

Voordeel van de bachelorscriptie is dat het studenten voorbereid op het schrijven van de ‘echte’ scriptie in de masterfase. Daarnaast biedt het voor studenten vaak meer keuzevrijheid in onderwerpkeuze dan het geval is bij het volgen van vakken.

Photo by Nic’s events

De Student Research Conference vindt op 14 en 15 oktober plaats te Leiden. Studenten die geen scriptie insturen kunnen zich aanmelden als gewone bezoeker en kennis maken met aanwezige wetenschappers.

Die vrees is gebaseerd op Engels onderzoek, waaruit blijkt dat in Europa 459 zogenaamde “diploma mills” actief zijn: bedrijven die op internet academische diploma’s verkopen. De staatssecretaris kondigt meteen maatregelen aan: ze wil de naam universiteit reserveren voor instellingen die wettelijk erkend zijn. Titels en graden mogen dan alleen worden afgegeven door opleidingen die zijn geaccrediteerd door de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO). Voor de Volksuniversiteiten wordt een uitzondering gemaakt.

Kamerlid Jan-Jacob van Dijk (CDA) vroeg de regering al in juni vorig jaar om te onderzoeken of de titels beschermd kunnen worden. Plasterk huurde een onderzoeksbureau in, maar “door de val van het Kabinet heeft de beantwoording helaas enige vertraging opgelopen,” schrijft Van Bijsterveldt aan de Tweede Kamer.

De website Scienceguide heeft laten weten dat staatssecretaris van financiën Jan Kees de Jager (CDA) tijdens een werkbezoek aan Stenden Hogeschool Leeuwarden meedeelde dat de afschaffing van de basisbeurs  “geen beleidsvoornemen is.” De VVD heeft inmiddels kamervragen gesteld over de uitspraken van De Jager. De oppositiepartij wil weten of het hier een kabinetsstandpunt betreft.

De Jager opperde verder dat het afschaffen van de masterbekostiging een beter alternatief zou zijn. Studenten die een master willen volgen moeten dan een kostenddekkend collegegeld betalen. “Dat is een van de slechtste dingen die je kunt doen,” zegt voorzitter Sijbolt Noorda van universiteitenkoepel VSNU in de Volkskrant. “Studenten moeten dan 6 tot 10.000 euro per jaar gaan betalen voor hun studie. Dat is de doodsteek.”

Noorda had zich eerder wel uitgesproken voor het omzetten van de studiebeurs naar een sociaal leenstelsel, mits het bespaarde geld dan in onderwijskwaliteit wordt gestoken.

In 2007 sloten ministerie, hogescholen en universiteiten een convenant over de kosten van de tweede studie: studenten die al begonnen zijn, mogen hun master tegen wettelijk collegegeld afmaken. Houdt een instelling zich daar niet aan, dan belooft Plasterk subsidie voor (sommige) gedupeerde studenten. De subsidieregeling moet in ieder geval de komende drie jaar gelden. Hoe de regeling er precies uit gaat zien is niet bekend.

Plasterk deed zijn beloften in de Studentenkamer, een regelmatige overlegsessie tussen zijn ministerie en studentenvertegenwoordigers.

Ook in de studiefinanciering kwam de focus te liggen op presteren. Met de invoering van de tempobeurs en later de prestatiebeurs werd de beurs omgezet in een lening bij onvoldoende prestatie. De Pers wijst op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In collegejaar 1995 -1996 deden studenten 6 jaar over hun studie. In 2007-2008 was dat 6 jaar en 4 maanden.

Gerard Oosterwijk, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) laat het dagblad weten dat door al die nieuwe regeltjes de studieduur alleen maar meer gaat oplopen. “Ik vraag me echt af wie hier uiteindelijk mee geholpen is. Al deze regels hebben een consequentie, een straf, en die komt vaak neer op studievertraging. Terwijl dát juist iets is wat iedereen wil voorkomen.”

Studenten vrezen met name voor de scheiding tussen bachelor en master. Door geldgebrek is er maar een beperkt aantal plaatsen in de master opleidingen. Daarom wordt er nu geselecteerd op cijfers. de studenten vinden dat het volgen van een master voor alle studenten een mogelijkheid moet zijn.

In Nederland is het de norm dat studenten aan de universiteit een master diploma halen. Op de arbeidsmarkt wordt een universitaire bachelor vaak niet als voldoende kwalificatie gezien. Wel komt er met de harde knip een scheiding tussen bachelor en master. Studenten moeten hun bachelor hebben afgerond om te beginnen aan een master.

Photo by roel1943

In de Eerste Kamer was veel kritiek op het plan omdat men bang was ambitieuze studenten te belemmeren. Plasterk wijst er op dat de hoogte van het instellingscolleggeld bepaald wordt door de universiteiten en hogescholen. Daarnaast stelt hij dat het niet de taak van de overheid is om meer dan één bachelor en mastergraad mogelijk te maken.

Plasterk: “Ik ben vertrokken vanuit de gedachte dat de overheid het in ieder geval mogelijk moet maken dat iemand voldoende is toegerust voor het werkzame leven gelet op de capaciteiten waarover hij beschikt. Voor het meerdere is de betrokkene zelf verantwoordelijk.”

Overigens wijst Plasterk op het feit dat de wetswijziging niet per definitie betekent dat een tweede studie duurder wordt.  Studenten die gelijktijdig twee opleidingen volgen, zijn vrijgesteld van betaling van wettelijk collegegeld voor de tweede opleiding. Veel leden van de Eerste Kamer vrezen dat dit tot uitstelgedrag bij de eerste studie leidt.

Het is de vraag of de Eerste Kamer overtuigd is door de argumentatie van Plasterk. Het CDJA heeft eerder al aangegeven hoop te hebben de duurdere tweede studie via de Eerste Kamer te kunnen stoppen.

De commissie kwam enkele dagen na prinsjesdag met een advies waarin onder andere stond dat studenten of hun werkgevers een hogere bijdrage gaan betalen. Dit zou de motivatie van studenten verhogen.

Plasterk geeft in zijn reactie in eerste instantie aan niets te zien in tornen aan de masterbekostiging. Wel eindigt de minister met de stelling dat er in het kader van het zoeken naar manieren van bezuingen gekeken kan worden naar de mogelijkheden voor  meer private financiering van de masters.

Selectie

Selectie aan de poort is een middel om kwaliteit te garanderen. Het Sirius programma is een honours programma bedoeld voor excellente studenten. Tot nog toe was het zo dat opleidingen toegang tot de master alleen konden weigeren op basis van onvoldoende vooropleiding. Door deze regeling kunnen studenten voor het Sirius programma geselecteerd worden op cijfers (een 8 of hoger) waarbij overblijvende plaatsen door de opleiding aan studenten kunnen worden toebedeeld.

Hogere collegegelden

Ook hogere collegegelden worden vaak gezien als manier om de meest ambitieuze studenten te trekken. Zij zijn wel bereid wat meer te betalen. Studenten die extra moeten betalen kunnen meer lenen. Daarnaast kunnen universiteiten, in het kader van internationale concurrentie, excellente studenten vrijstelling verlenen voor het extra bedrag aan collegegeld.

Plasterk hoopt dat de maatregelen bijdragen aan een ’beter matching tussen student en studie’. Aanleiding is het onderzoeksrapport “Ruim Baan Voor Talent”, waaruit blijkt dat opleidingen waar experimenten hebben plaatsgevonden met selectie of collegegeldverhoging betere studieresultaten hadden dan vergelijkbare studies waar deze maatregelen niet waren ingezet.

Tot nu toe is het Sirius programma gericht op de bachelorfase. Het tweede deel van het programma, gericht op de masterfase moet nog starten. De minister verwacht dat er in 2011 begonnen kan worden met hogere collegegelden en selectie aan de poort voor deze masteropleidingen.