Geschiedenis Column – 1972: “Collegegeld voor universiteiten vertienvoudigd”

Gepubliceerd op 07 september 2009, 12:09
Auteur: StudNed.nl Redactie (Gerrit)

“Collegegeld voor universiteiten vertienvoudigd” kopten de Volkskrant en het NRC waarschijnlijk in 1972. Het was een tijd van overvloed die de generatie van de wederopbouw had gecreëerd voor de babyboomgeneratie. Hoewel ze het toen nog niet wisten had die generatie een ongekende luxe. Niet alleen hadden ze te maken met die overvloed, waardoor de studenten onder hen renteloze beurzen kregen en maar fl. 100 collegegeld per jaar betaalden. Er werd door politici en beleidsmakers ook nog eens naar hen geluisterd.

Natuurlijk werden de universiteiten en hogescholen niet helemaal omgevormd om alleen nog maar vakken als ‘marxistische dialektiek’ en ‘celbiologie in socialistisch perspectief’ of iets dergelijks te geven. Dat zou wat ver zijn gegaan. Wat ze wel bereikten was veel belangrijker. De overheid verhoogde het collegegeld niet van fl. 100 naar fl. 1000 en er kwam medezeggenschap, waarmee studenten én docenten óók invloed kregen op wat er met het onderwijs en onderzoek werd gedaan. Hoog inzetten werkte toen blijkbaar.

Natuurlijk hadden die studenten ook een paar machtige steuntjes in de rug. Een groot deel van het personeel in het hoger onderwijs was zelf politiek geëngageerd en de PvdA was toen ook nog een échte sociaaldemocratische partij die vond dat er moest worden geïnvesteerd in onderwijs en leerlingen en studenten om de Nederlandse economie vooruit te helpen.

Vreemd dat alles tegenwoordig anders lijkt te zijn. De PvdA, maar ook andere partijen die vroeger achter het genoemde beleid stonden, kruipen in hun schulp als ze investeringen in de intellectuele infrastructuur moeten doen. Docenten vinden studenten vaak maar lastig omdat ze zo lang over hun studie doen en zien ook nog maar weinig uitdaging in het werk dat ze doen. Bestuurders proberen hun instellingen zoveel mogelijk internationaal op de kaart te zetten, want in andere landen kunnen ze geld verdienen.

Het ergste vind ik alleen dat maar zo weinig studenten in vergelijking met de periode die ik zonet beschreef zich nog lijken te bekommeren om de kwaliteit van hun onderwijs. Hoe kan het toch zijn dat zoveel studenten het helemaal niets kan schelen dat het collegegeld in tien jaar bijna verdubbeld is terwijl de studiefinanciering nog niet eens met 30% is gestegen.

Misschien moeten studenten maar weer eens flink wakker worden geschud. Dikke kans dat dat de komende paar jaar gaat gebeuren. Een ‘volledig nieuw stelsel’ moet er volgens Plasterk komen. Er is ook nog eens een tekort op de Rijksbegroting ter grootte van het hoger onderwijsbudget. Dat kan nog wel voor wat vuurwerk zorgen. Misschien zullen studenten dan eens laten horen dat kenniseconomie geen holle term van Balkenende’s Innovatieplatform hoort te zijn en dat er bij een Kennisinvesteringsagenda ook moet worden geïnvesteerd in de basis.

Wimar Hebels
Wimar Hebels (1983) studeert Geschiedenis en Filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen en is oud bestuurder van de Landelijke Studenten-vakbond en Groninger Studentenbond.

Tags: #collegegeld, #Column


3 Reactie(s)

  1. Lars

    Wimar, volgens mij heb je zelf een klap van de dialectische molen gehad. Studenten wakker schudden met nog meer bezuinigingen? Vorig jaar woonde ik als redacteur van een studentenvakbondsblad vergaderingen bij van het Landelijk Actie Comité tegen de harde knip. Dat Comité bestond geheel uit LSVb’ers, inclusief leden van jouw eigen LSVb-bestuur. Jullie hebben je meerdere keren fel tegenstander van de harde knip verklaard maar uiteindelijk toch ingestemd, al mag het niet zo heten.

    Om dit uit de sfeer van persoonlijke verwijten te trekken: studenten zijn beroerd georganiseerd. De LSVb (waar ik nog steeds met enige trots lid van ben) laat zich inkapselen, het Interstedelijk Studenten Overleg lijkt op sterven na dood en de lokale belangenclubs zijn vaak onderbemand óf staren zich blind op het pluche van de uitgeklede medezeggenschap.

    En als ik dan nog eens met de marxistische hamer mag zwaaien: elke maatregel vanuit Den Haag om studenten verder af te knijpen en op te jagen is een mogelijkheid om te organiseren, maar elke doorgevoerde maatregel is een ramp. De belangenorganisaties hebben dan namelijk geen mogelijkheden om kader op te leiden, om overzicht in de situatie te behouden en om continuïteit van diensten te waarborgen.

    Den Haag moet de studenten niet wakker schudden, dat moeten we zelf doen.


  2. Wimar

    Dat hernieuwde crisis in HO-land voor meer bewustzijn zal zorgen is enkel een constatering, geen wenselijke ontwikkeling waar ik een groot voorstander van ben.
    Dat studenten wakker moeten worden geschud door studenten klopt als een bus. Negatieve maatregelen helpen daarbij alleen een hoop. Als alles bij hetzelfde blijft zullen namelijk maar weinig studenten zich in willen zetten voor een betere situatie.
    Jammer genoeg bestaat belangenbehartiging over het algemeen bij de gratie van achteruitgang van die belangen. Dat is althans een constatering die ik de afgelopen jaren heb gemaakt.
    Dat neemt echter niet weg dat er altijd naar moet worden gestreefd zoveel mogelijk mensen zich in te laten zetten.


  3. Evelien

    Leuke foto Wimar!


Plaats een reactie


Volg StudNed.nl via: